ردیاب و شعاع زن

ردیاب و شعاع زن یکی از ابزارهای مورد استفاده در زمینه‌ی جستجوی فلزات و گنج‌هاست که برای تشخیص و شناسایی مواد زیرزمینی مانند طلا، نقره، مس، سنگ‌های قیمتی و سایر فلزات استفاده می‌شود. این دستگاه به کاربر این امکان را می‌دهد که از فاصله دور به دنبال اهداف زیرزمینی بگردد و به طور خاص برای مکان‌یابی هدف در یک شعاع خاص عمل می‌کند.

دستگاه شعاع زن چیست ؟

این دستگاه یکی از مهم ترین ابزارات و فلزیابی به شمار می رود . نام دیگر شعاع زن ، ردیاب است . ردیاب ها انواع مختلفی دارند که به عنوان مثال می توان به ردیاب جیوه ای و ردیاب آنتنی اشاره کرد . کار شعاع زن این است که یک منطقه بزرگ را تحت بررسی قرار می دهد و محدوده تقریبی فلز را مشخص می کند.

با مشخص شدن موقعیت حدودی فلز ، شما در اقداماتی راحت متوجه می شوید که یک منطقه بزرگ دارای دفینه است یا خیر. شعاع زن یک دایره بزرگ را شعاع چند کیلومتری ردیابی می کند.

مقایسه ردیاب با شعاع زن

ویژگی	ردیاب (Detector)	شعاع‌زن (Locator/Rangefinder)
اصول کاری	مبتنی بر فیزیک الکترومغناطیس (VLF, PI)؛ ارسال و دریافت سیگنال به زمین.	ادعای کار با انرژی‌های محیطی، امواج، یونیزاسیون، یا تشدید فرکانسی؛ اصول علمی اثبات‌شده ندارد.
قابلیت اطمینان	بالا؛ نتایج مبتنی بر اصول علمی و قابل تکرار.	پایین؛ نتایج اغلب غیرقابل تکرار، وابسته به باور و تمرکز اپراتور؛ شبه‌علمی.
عمق نفوذ	معمولاً محدود؛ از چند سانتی‌متر تا حدود ۱.۵ متر (بسته به هدف و مدل).	ادعای برد بالا؛ از ده‌ها متر تا کیلومترها (اغلب غیرواقعی).
قابلیت تفکیک	بالا؛ توانایی تشخیص انواع فلزات (طلا، نقره، آهن و…).	بسیار محدود یا صفر؛ معمولاً فقط فلز را به صورت کلی نشان می‌دهد.
کاربرد اصلی	شناسایی فلزات در عمق کم تا متوسط؛ سکه، جواهرات، آثار باستانی.	ادعای شناسایی اهداف در فواصل دور؛ گاهی برای اهداف بزرگ یا حفره‌ها.
وابستگی به اپراتور	متوسط؛ نیاز به مهارت در تنظیمات و تفسیر سیگنال.	بسیار بالا؛ عملکرد به شدت به تمرکز، باور و حرکات اپراتور بستگی دارد.
نمایش نتایج	صدا (بوق)، نمایشگر تصویری (نوع فلز، شدت سیگنال)، لرزش.	معمولاً اشاره‌گر یا حرکت آنتن/دسته دستگاه به سمت جهت هدف.
استاندارد علمی	دارد؛ مورد قبول جامعه علمی و مهندسی.	فاقد اعتبار علمی؛ مورد بحث و تردید بسیاری از متخصصان.
پیچیدگی استفاده	متغیر؛ از مبتدی تا پیشرفته، بسته به مدل. نیاز به یادگیری تنظیمات.	ظاهراً ساده؛ اما به دلیل عدم قطعیت، اغلب گیج‌کننده و نیازمند تمرین زیاد.
هزینه	متغیر؛ از اقتصادی تا بسیار گران‌قیمت، بسته به برند و تکنولوژی.	متغیر؛ اغلب قیمت‌های بالایی دارند، که برخی را به سمت باور سوق می‌دهد.
هدف جستجو	دقت در شناسایی، تفکیک و یافتن اهداف مشخص.	ادعای پوشش مساحت زیاد برای یافتن “یک چیز” در فاصله دور.

ویژگی‌های ردیاب شعاع زن

قابلیت شناسایی از فواصل دور
- یکی از ویژگی‌های برجسته ردیاب شعاع زن، امکان شناسایی فلزات و اشیاء در شعاع‌های گسترده و از فاصله‌های دور است. این قابلیت به کاربران اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به جستجوی کامل زمین، به سرعت مکان تقریبی هدف را پیدا کنند.
تفکیک فلزات با دقت بالا
- این دستگاه‌ها معمولاً دارای سیستم‌های تفکیک پیشرفته‌ای هستند که به کاربر امکان می‌دهند فلزات با ارزش مانند طلا، نقره و مس را از فلزات بی‌ارزش تشخیص دهند. این ویژگی برای جستجوگرانی که به دنبال گنج‌های خاص و فلزات گران‌بها هستند، بسیار مفید است.
دارای آنتن‌های قابل تنظیم
- ردیاب‌های شعاع زن دارای آنتن‌های قابل تنظیم هستند که به کاربر کمک می‌کنند تا دستگاه را بر اساس نوع فلز و فاصله مورد نظر تنظیم کند. این آنتن‌ها با تغییر فرکانس، به کاربران این امکان را می‌دهند که دقت و شعاع جستجو را افزایش یا کاهش دهند.
طراحی سبک و قابل حمل
- بیشتر ردیاب‌های شعاع زن دارای طراحی سبک و قابل حمل هستند و به جویندگان این امکان را می‌دهند که به راحتی در مناطق دور و وسیع به جستجوی فلزات بپردازند. این ویژگی به خصوص برای جستجو در زمین‌های بزرگ و دور از دسترس بسیار مناسب است.
قابلیت کار در شرایط جوی مختلف
- این دستگاه‌ها عموماً دارای طراحی مقاوم در برابر شرایط جوی مختلف مانند گرما، رطوبت و گرد و غبار هستند و به کاربر اجازه می‌دهند تا در محیط‌های چالش‌برانگیز نیز به جستجو بپردازد.

ردیاب بهتر است یا نقطه زن؟

فلزیاب نقطه زن برای مشخص نمودن نقطه دقیق هدف در زیر زمین طراحی

شده است. که پس از شعاع زنی هدف مورد نظر و پیدا کرده و محدوده تقریبی

هدف را مشخص می کند.

انواع مدل های فلزیاب

فلزیاب های VLF ،PI ،BFO و نقطه زن های دستی نام برد. تفاوت دستگاه نقطه زن وشعاع زن به این گونه است که فلزیاب های بوقی (نقطه زن) عمق کاوش بسیار بالایی نسبت به ردیاب ها دارند. از طرف دیگر ردیاب ها قابلیت شناسایی زمین های اطراف را در شعاع وسیع تری دارا می باشد.

مزایای ردیاب و شعاع زن:

قابلیت اطمینان علمی: بر اساس اصول فیزیکی اثبات‌شده کار می‌کنند، بنابراین نتایج قابل پیش‌بینی و تکرارپذیر هستند.
دقت بالا در شناسایی: قادر به شناسایی فلزات کوچک و دفن شده در عمق مشخص هستند.
قابلیت تفکیک عالی: امکان تمایز بین انواع فلزات (آهن، طلا، نقره، مس و…) وجود دارد، که از حفاری‌های بی‌مورد جلوگیری می‌کند.
کاربرد در شرایط مختلف: با تنظیمات مناسب، در انواع خاک‌ها (حتی خاک‌های معدنی) و محیط‌ها (خشکی، ساحل، آب کم‌عمق) قابل استفاده هستند.
تنوع مدل: طیف گسترده‌ای از مدل‌ها با ویژگی‌های متفاوت برای نیازها و بودجه‌های مختلف وجود دارد.
قابلیت تفسیر سیگنال: اپراتورهای باتجربه می‌توانند از طریق صدا و نمایشگر، اطلاعات زیادی درباره هدف (اندازه، عمق، نوع فلز) به دست آورند.

معایب ردیاب و شعاع زن:

محدودیت عمق: عمق نفوذ نسبت به اهداف بسیار بزرگ یا شعاع‌زن‌ها محدودتر است.
نیاز به آموزش و مهارت: برای استفاده بهینه، نیاز به یادگیری تنظیمات، تکنیک‌های جستجو و تفسیر سیگنال‌ها دارند.
وابستگی به پیمایش: باید به صورت منظم و با دقت منطقه را پیمایش کرد تا هدف کشف شود؛ امکان شناسایی از راه دور وجود ندارد.
تأثیرپذیری از تداخلات: ممکن است تحت تأثیر تداخلات الکترومغناطیسی محیطی یا مواد معدنی شدید خاک قرار گیرند (هرچند مدل‌های پیشرفته‌تر این مشکل را کمتر دارند).
هزینه: مدل‌های حرفه‌ای و با قابلیت‌های بالا می‌توانند گران‌قیمت باشند.